Wanneer zit je nou in de overgang?

We gaan er allemaal doorheen, de overgang. Voor de een is het een zware strijd, de ander merkt er nauwelijks iets van,  dat is ongeveer 20% van de vrouwen. Het confronteert ons met het feit dat we ouder worden. En vanaf een bepaald moment lijkt dat ineens sneller te gaan.

Ik merk dat zelf ook, aan mijn huid bijvoorbeeld. Bijna drie jaar Spanje heeft daar niet veel goeds voor gedaan: meer pigmentvlekjes, rimpels, drogere huid. De zon geeft ons uiteraard ook veel goeds. Verder ben ik wat eerder overprikkeld, trek ik me vaker terug, voel minder behoefte aan sociale bezigheden. Fysiek merk ik door aanpassingen te doen dat mijn kracht weer terug komt. Ik verloor namelijk spiermassa en kracht en had geen idee waardoor het kwam.

Wanneer begint het?

Er is veel onduidelijkheid over de overgang, en de grootste misvatting is dat je er pas vanaf je vijftigste “in zit”. De perimenopauze,  de aanloopfase, begint gemiddeld tussen je 40e en 45e. Er zijn ook vrouwen die al tussen de 35 en 40 symptomen ervaren.

Ben je begin veertig en merk je veranderingen in je lichaam? Dan is de kans groot dat je er al in zit. Die fase kan vijf tot tien jaar duren. De gemiddelde menopauze in Nederland is op je 51^e, reken maar uit.

Wat zijn de fases?

• Perimenopauze — de aanloopfase, gemiddeld vanaf je 40e tot 45e, soms eerder.
• Menopauze — één moment, één dag: precies een jaar na je laatste menstruatie.
• Postmenopauze — alles daarna.

Wat voel je?

In de perimenopauze dalen de hormonen. Progesteron daalt geleidelijk maar snel, oestrogeen schommelt grillig. Dat veroorzaakt klachten, in het begin vaak subtiel: slechter slapen, vaker moe, minder trainingsresultaat, aankomen, sneller geïrriteerd, migraine of zelfs depressieve gevoelens zonder aanwijsbare reden. Er zijn zo’n 35 erkende symptomen.

Dit wordt vaak niet herkend als overgangsklachten, omdat je nog menstrueert en “nog geen vijftig bent”. Jammer, want als het wél herkend wordt, zijn veel klachten te voorkomen of te verminderen. Eerder bewust worden scheelt echtscheidingen, werkuitval, antidepressiva, burn-outs en een hoop onzekerheid over jezelf.

Kan een bloedtest uitsluitsel geven?

Helaas niet eenduidig. Hormoonwaardes in het bloed meten heeft weinig zin tijdens de perimenopauze, omdat ze constant schommelen. Testosteron is de enige van de drie hormonen die redelijk betrouwbaar te meten is. Oestrogeen zegt pas wat na de menopauze, als de waardes stabiel laag zijn.

De FSH-waarde kan wel iets zeggen: een hoge FSH wijst erop dat er minder vruchtbare eitjes zijn, wat een signaal kan zijn dat je in de perimenopauze zit. Maar ook FSH schommelt, dus meet het meerdere keren om een betrouwbaar beeld te krijgen.

De perimenopauze herken je dan ook vooral aan de symptomen en die worden dus te vaak gemist.

Wat na de menopauze?

Je bent er niet automatisch “doorheen” na die ene dag. Klachten kunnen aanhouden of zelfs verergeren. Daarnaast neemt het risico op hart- en vaatziekten, dementie, auto-immuunziekten en botbreuken toe.

Daarom loont het om vroeg te beginnen met aanpassingen. Niet je hele leven omgooien, maar stap voor stap kijken naar wat beter kan: voeding, stress, beweging en training (daar is vaak veel winst te behalen), timing van maaltijden, slaap, en misschien wel het belangrijkste: hoe kijk jij naar jezelf en naar ouder worden?

Wat kun jij doen?

Door te weten wat er in je lichaam gebeurt, kun je bewuste keuzes maken die bij jóu passen. Je gaat een nieuwe levensfase in. Het wordt tijd om voor jezelf te leven en keuzes te maken waar jij blij van wordt.

Weet jij al in welke fase jij zit? En weet je wat je nú al kunt doen om zo sterk mogelijk de overgang in te gaan? Dat is precies waar ik vrouwen bij help.